Karty do druku z modułu Emocje: Nazwij minę, Jak mocno, Co mi pomaga

Jak ćwiczyć z przedszkolakiem nazywanie emocji? 5 zabaw przy stole

W skrócie: Nazywanie emocji to umiejętność, której przedszkolak może uczyć się w zabawie. Sprawdza się pięć prostych zabaw przy stole: nazwij minę, termometr „jak mocno?”, dopasuj minę do sytuacji, lista „co mi pomaga” i dokończ zdanie. Wystarczy 5–10 minut dziennie, bez oceniania uczuć.

Czterolatek rzuca klockiem o podłogę, bo wieża się przewróciła. Krzyczy, tupie, płacze. Gdy pytasz, co się stało, słyszysz tylko „bo tak!”. Powiedzieć „jestem zły, bo wieża się rozpadła” jest mu o wiele trudniej niż krzyknąć.

Nie dlatego, że nie chce. Często po prostu brakuje mu słów. Nazywanie emocji to umiejętność jak każda inna i można się jej uczyć w zabawie, przy stole, w kilka minut dziennie. A nazwanie uczucia to pierwszy krok, żeby w ogóle móc o nim porozmawiać.

Poniżej znajdziesz pięć zabaw, do których potrzebujesz kartki, kredki i kilku minut. Możecie się nimi bawić po kolacji, przy weekendowym śniadaniu, w poczekalni u lekarza albo w restauracji, zamiast telefonu.

5 zabaw w nazywanie emocji

1. Nazwij minę

Narysuj na kartce cztery proste buzie: wesołą, smutną, złą i zdziwioną. Wystarczą kółko, oczy i kreska ust. Dziecko pokazuje je po kolei i mówi, co czuje każda buzia.

Potem zamiana: Ty robisz minę, a dziecko zgaduje, którą z buziek pokazujesz. A na koniec odwrotnie. Młodszym dzieciom wystarczą cztery podstawowe buzie, starszym możesz dorysować kolejne: przestraszoną, dumną, znudzoną.

2. Jak mocno?

Narysuj termometr z pięcioma kreskami, od 1 do 5. Jedynka to „troszkę”, piątka to „bardzo, bardzo”. Zapytaj: „Ile było w Tobie złości, gdy wieża się przewróciła?”. Dziecko pokazuje kreskę.

Taka skala uczy, że złość czy smutek mogą być małe albo ogromne, a to różnica, o której da się rozmawiać. Termometr przydaje się też w prawdziwych sytuacjach, gdy emocje już opadną: „Pokaż, jak bardzo to było”.

3. Dopasuj minę do sytuacji

Opowiedz krótką sytuację: „Kasia dostała na urodziny rower”, „Tomkowi pękł balon”, „Zuzia zgubiła się w sklepie”. Dziecko wybiera buzię, która pasuje. Tu nie ma jednej dobrej odpowiedzi.

Ktoś może się cieszyć z roweru, a ktoś inny bać się, że spadnie. Odpowiedź jest w porządku, jeśli dziecko potrafi powiedzieć, dlaczego tak wybrało. Przy okazji uczy się, że w tej samej sytuacji inni mogą czuć coś innego niż ono.

4. Co mi pomaga

Zróbcie razem listę albo rysunek: co pomaga, gdy czuję złość? A co, gdy jest mi smutno? Przytulenie, głęboki oddech, chwila pod kocem, podarcie starej gazety. Powieście kartkę w widocznym miejscu.

W trudnym momencie łatwiej po nią sięgnąć, niż wymyślać coś od zera. Na liście mogą być sposoby dziecka i Twoje. Dziecko zobaczy, że dorośli też mają swoje trudne chwile i wiedzą, co im pomaga.

5. Dokończ zdanie

Zacznij zdanie, a dziecko je kończy. „Cieszę się, kiedy…”, „Złoszczę się, kiedy…”, „Boję się, kiedy…”. Odpowiadajcie na zmianę, Ty też. Czasem dowiesz się rzeczy, których dziecko nigdy nie powiedziałoby wprost.

Nie poprawiaj odpowiedzi i nie dopytuj od razu. Lepiej po prostu powiedzieć „dziękuję” i wrócić do tematu innym razem.

Karta Nazwij minę z modułu Emocje
Nazwij minę: cztery buzie i ramki na nazwę uczucia.

Trzy zasady, które pomagają

  • Nie oceniaj uczuć. Złość, smutek i strach nie są „złe”. Złe może być bicie czy rzucanie zabawkami, ale samo uczucie jest w porządku. Zamiast „nie złość się” powiedz „widzę, że czujesz złość”. Wtedy łatwiej porozmawiać o tym, co z tą złością zrobić.
  • Mów o swoich emocjach. „Jestem zmęczona, dlatego mówię ciszej” albo „Zdenerwowałem się, gdy zupa wykipiała”. Dziecko uczy się tych słów, słysząc je od Ciebie w prawdziwych sytuacjach.
  • Krótko. 5–10 minut w zupełności wystarczy. Lepiej codziennie chwilę niż raz w tygodniu długo (dlaczego krótko działa lepiej). Tylko 10 minut dziennie przy stole i nazywanie uczuć staje się zwykłą częścią dnia.

Nie musisz robić wszystkich zabaw naraz. Wybierz jedną na ten tydzień i wracajcie do niej, aż dziecko samo zacznie jej szukać. Potem dołóż kolejną.

Najlepiej sprawdza się pora, gdy nikt nie jest rozdrażniony. W środku awantury żadna zabawa nie zadziała, za to godzinę później, przy spokojnej kolacji, można do niej wrócić.

Moduł Emocje w Uważnych Rączkach

Jeśli chcesz mieć gotowe karty do takich zabaw, w Uważnych Rączkach znajdziesz moduł Emocje: 15 kart dla dzieci 4–8 lat, z trzema poziomami trudności oznaczonymi kropkami. To część większego zestawu, w którym jest też pięć modułów ćwiczących uwagę i koordynację: dwie ręce naraz, oko-ręka, pamięć i wzory, kolory i dopasowania oraz kształty z patyczków.

Całość to plik PDF do druku, 120 kart i plan na 21 dni z kratkami do odhaczania. Pobierasz od razu po zakupie i drukujesz tylko te karty, których potrzebujesz. Karty z modułu Emocje możesz przeplatać z pozostałymi, na przykład jedna karta o emocjach i jedna ze ścieżkami tego samego dnia.

Najczęstsze pytania

Od jakiego wieku uczyć dziecko nazywania emocji?

Zabawy z tego wpisu sprawdzają się u dzieci od około 4 lat. Młodszym wystarczą cztery podstawowe miny: radość, smutek, złość i strach.

Jak reagować, gdy dziecko się złości?

Nazwij emocję bez oceniania, na przykład „widzę, że czujesz złość”. O tym, co z nią zrobić, łatwiej porozmawiać, gdy emocje opadną.

Ile czasu poświęcić na nazywanie emocji?

5–10 minut w zupełności wystarczy. Lepiej codziennie chwilę niż raz w tygodniu długo.

Uważne Rączki
120 kart uwagi i koordynacji dla dzieci 4–8 lat. Tylko 10 minut dziennie, plan na 21 dni, plik PDF do druku.
Zobacz karty · 79 zł

Podobne wpisy